karl marx and jeny marx, कार्ल मार्क्स, जेनी, जेनी मार्क्स
 

१. जेनी, जिस्काउँदै सोध्न सक्छौ तिमी मलाई
मेरा गीतहरूको शीर्षक ‘जेनीका लागि’ हुन्छ किन भनी
जब केवल तिम्रा लागि नाडी मेरो चल्दछ तेज खास
जब गीत मेरो केवल तिम्रा लागि हुन्छ उदास
जब केवल तिमी भर्न सक्दछौ तिनको हृदयमा उत्साह
जब तिम्रो नाम हरेक वर्णहरुले लिन्छ मान
जब तिमी दिन्छौ हर सुरलाई सुरिलोपन
जब देवीद्वारा पनि हुन्न कुनै श्वासको वहन?
किन यस्तो त्यो प्रेमिल नाम सुनिन्छ मिठो कति
अनि यसको लय-तालले मसँग भन्छ यति
अनि कति भरिपूर्ण, कति मधुर छ यसको गुञ्जन
दूर कतै आत्माहरुको कम्पन जस्तै
सुनका तार जडित सिदर्नको लय-ताल जस्तै
कुनै चमत्कारले भरिएको, जादुई जिन्दगी जस्तै ।

२. हेर, म भर्न सक्तछु पुस्तक कयौँ हजार
लेखेरै केवल “जेनी” हर पंक्तिमा बार-बार
फेरि पनि छिपेको हुन्छ त्यसमा विचार जगत
शाश्वत कृया अनि अपरिवर्तनीय संकल्प
पद्य मधुर जो गर्दछन् अझै कोमलताको आस
ईश्वरको सारा चमक अनि सारा प्रकाश
बेचैन दुःख पीडा र अपूर्व आनन्द-आभाष
सारा जीवन अनि सारा मेरा छन् जुन ज्ञान्
पढ्न सक्दछु म यसलाई सुदूरका ताराहरुमा
फर्की आउँछ त्यो मकहाँ पश्चिमी हावाहरुमा
भीषण लहरहरुको गर्जनामा
सत्य, लेख्नेछु म यसलाई हरेक कुनामा
आगामी सबै शताब्दीहरुका लागि
प्रेम हो जेनी, प्रेमको नाम हो जेनी ।

(सर्वहारा वर्गका महान गुरु कार्ल मार्क्सले आफ्नी जीवन संगिनी जेनी मार्क्सका लागि लेख्नु भएका यी दुई सुप्रसिद्ध कवितामध्ये पहिलो ‘जेनीका लागि र दोस्रो ‘जेनी’ शीर्षकमा प्रकाशित छन् । अनुवादः सरस्वति मोहरा)